Sách Mới

Liên Kết Đối Tác

Chuẩn đoán nguyên nhân phía sau của bạo lực học đường

Thứ năm, 05 Tháng 5 2016 00:00 Quản trị viên
In PDF.

 


Sự tổn thương của trẻ em - hậu quả của hành vi bạo lực trong gia đình.

Những học sinh sống và lớn lên trong một môi trường có nhiều hành vi bạo lực: lời nói, hành động, bạo lựuc tinh thần, tình cảm hay bạo lực thể xác, đã làm cho tâm hồn các em bị tổn thương nặng nề. Những tổn thương này dần dần ăn sâu vào tiềm thức của các học sinh này. Vì thế các em lớn lên mà không ý thức được sự tổn thương đã ảnh hưởng đến hành vi và cách ứng xử của bản thân. Các học sinh này có khuynh hướng từ chối cho là mình bạo lực, hoặc khong muốn nhớ đến các cảm xúc bị tổn thương trước đây, hoặc sẽ dần dần chai sạn mất cảm xúc với hành vi bạo lựuc, do đó các em ứng xử bạo lực vói người khác mà không có một cảm nhận gì đối với học sinh bị bạo lực, cho dẫu nạn nhận năn nỉ hay khóc lóc, hoặc dửng dưng khi nhìn một hành vi bạo lực mà không nhận ra đó là hành vi sai trái.

Sự tổn thương của tuổi ấu thơ hoặc vị thành niên do hành vi bạo lực gây ra nếu không được điều trị, chúng nằm im trong tiềm thức và sẽ tìm chỗ và nơi để bộc phát, điều này lý giải hiện nay có nhiều nguời trẻ, kể cả học sinh tìm và giữ các hung khí để ra tay khi cần.

Một số học sinh cho biết “Quá dễ để sắm “đồ”. Chỉ cần đưa em 40.000 – 50.000 đ, sau 30 phút là em sẽ kiếm được “đồ”- một học sinh nam tại một trường THPT ở quận Đống Đa cho biết. “Đồ” là từ lóng để chỉ các loại hung khí như dao kiếm, ống nước vạt nhọn.


Việc quá tập trung vào các hành vi tiêu cực.

Tôi muốn mời bạn làm một bài tập nho nhỏ, và sau đó bạn có thể làm bài tập này với một số người và xem kết quả thế nào. Bài tập rất đơn giản: Bạn thử ngồi yên lặng trong 5 phút và liệt kê các nhược điểm, điểm tiêu cực của bản thân. Sau đó, cũng trong 5 phút, bạn liệt kê các điểm mạnh, điểm tích cực của bản thân. Danh sách nào dài hơn.

Nếu chúng ta để ý một chút, trong cuộc sống gia đình, nơi trường học, ngoài chợ, trên đưòng phố, xóm làng hay công sở, các hành vi sai lỗi, tiêu cực thường được nhớ lâu, còn các hành vi tốt thường ít được để ý tới. Cả người lớn và trẻ em, dần dần thích nghi và học để nhớ và nhạy với các hành vi tiêu cực, chú ý đến chúng ngay.

Trong tâm lý học, người ta nói “ Khi chúng ta đặt trọng tâm vào điều gì nhiều thì chúng ta làm điều đó nhiều”. Điều này có nghĩa, khi chúng ta chú trọng quá nhiều vào hành vi tiêu cực, tức là chúng ta đang tạo cơ hội cho gia tăng hành vi tiêu cực.

Những hành vi sai, không chuẩn mực của một vài học sinh gây sự chú của các học sinh khác và được các học sinh nhóm khác ủng hộ, cổ vũ, dần dần các hành vi này trở nên là hành vi “bình thường”, BLHĐ khá phổ biến, nó trở nên quen thuộc, không gì đáng ngạc nhiên đối với học sinh”, Từ đó, các em mất dần khả năng nhận định đúng sai và gái trị đích thực của bản thân.

Sự từ chối hoặc bàng quang của đám đông đối với hành vi bắt nạt

Khi một học sinh bị các bạn khác đánh, những học sinh khác đã làm gì? Người lớn xung quanh chứng kiến đã làm ài? Một số người vào can ngăn. Nhưng số lớn hơn thì dửng dưng, không muốn “dây vào”, “ngại phiền toái, vạ lây”. Một bạn trẻ tên Phúc An nhận định “Một bộ phận giới trẻ ngày nay dường như chai lì cảm xúc và dã man với chính đồng loại của mình”. Không phải chỉ học sinh bàng quang khi thấy người khác bị bắt nạt, mà chính người lớn cũng có thái độ bàng quang “mặc kệ nó”, nếu như người bị bắt nạt khộng quen biết gì mình hoặc không thân với mình. Thái độ dửng dưng - mặc kệ nó ngày càng thấy nhiều hơn trong những sinh hoạt của cuộc sốngơn

Sự từ chối không dám lên tiếng hoặc có hành vi can thiệp với một hành động bạo lực hoặc bắt nạt còn ở chính nạn nhân. nạn nhân bị bắt nạt do sợ hãi hoặc do không nhận được sự trợ giúp đã giữ im lặng chịu đựng trong một thời gian dài khi bản thân bị bạo lực hoặc bị bắt nạt. Điều này làm cho kẻ bắt nạt càng được thế mà lấn tới.

Ảnh hưởng của việc xao lãng các giá trị đạo đức chuẩn mực trong giáo dục

Dân gian có câu “dạy chữ để dạy người”, mục đích của giáo dục là tạo ra những con người có nhân cách, có đạo đức, biết suy nghĩ độc lập, có tư duy sáng tạo, dám nhận lấy trách nhiệm và có khả năng vận dụng kiến thức kỹ năng và phục vụ cuộc sống xã hội. Như vậy, có thể nói mục tiêu chính của giáo dục là đào tạo con người với các thuộc tính : nhân bản và đạo đức, hiện đại, khoa học và dân tộc. Tuy nhiên trong bản dự thảo “mục tiêu chiến lược 2009-2020 chỉ ba thuộc tính : hiện đại, khoa học và dân tộc được đề cập đến.

Tất cả những ai quan tâm đến giáo dục hiện nay đều không khỏi băn khoăn lo lắng : giáo dục của chúng ta đang đọc trọng tâm vào đâu ? và sẽ đi về đâu ? các trường học vẫn còn chạy theo thành tích. Hằng năm cứ vào đầu năm học cuộc chạy đua vào các trường có tiếng ngay từ mẫu giáo và lớp 1, là những lớp đầu tiên của hành trình đi học đầu tiên của hành trình đi học của trẻ, chúng ta đều thấy thấp thoáng bóng dáng của các cuộc mua bán ngã giá hoặc “đóng góp đáng kể” của các bậc phụ huynh với nhà trường để con mình có thể được chấp nhận vào học ở trường.

Bắt đầu chặng đường đi học đã thế. Còn những năm tiếp theo thì sao ? và chương trình học thì sao ? học sinh đi học với chiếc cặp nặng trĩu, vào lớp 1 đã biết đọc biết viết. Lên các lớp trên, bài vở nhiều, giáo viên hối hả dạy cho kịp tiết vì nội dung bài học quá nhiều, không khéo lại cháy giáo án và mất điểm thi đua. học sinh có em giỏi có em kém, em nào học theo không kịp thì đi học thêm, hoặc đành chịu, lớp có nhiều học sinh kém cũng ảnh hường đến thi đua. Áp lực từ trường học và từ cuộc sống, ngoài việc dạy các kiến thức quy định, giáo viên có còn bao nhiêu thời gian để hướng dẫn học sinh để các em phát triển nhân cách và đạo đức, để uốn nắn học sinh trong các cư xử và trách nhiệm bản thân.

Hệ thống giá trị của kẻ thống trị khuyến khích bạo lực

Một minh chứng cho việc ảnh hưởng của hệ thống giá trị của kẻ thống trị đang được phổ biến đó là các trò chơi bạo lực. Trong các game online, có rất nhiều game bạo lực với những cảnh kẻ mạnh tấn công kẻ yếu, các game thủ hăng hái đạt được mức điểm cao hơn bằng các hành vi chém giết hoặc đả thương đối thủ trong trò chơi và như thế game thủ được nâng cấp.

Một số các bộ phim truyền hình hoặc phim hành động cũng vậy, phim càng có các pha hành động liều lĩnh, thì được quảng cáo nhiều pha ác liệt càng thu hút người xem, đặc biệt là kích thích sự tò mò của người trẻ.

Hệ thống giá trị bạo lực đó đã mang lại lợi nhuận cho kinh doanh, vì thế các nhà sản xuất game hay phim hành động đâu có bỏ được nó. Khi thu lời từ các game hoặc phim bạo lực đó, họ đã khuyến khích mở rộng thêm văn hoá bạo lực vào cộng đồng.

Và giá trị thống trị đi vào học đường, học sinh tìm cách chứng tỏ mình, thể hiện vai trò “đàn anh, đàn chị”, cho nên đánh dằn mặt kẻ yếu thế hơn, ngay cả đối với nữ sinh “nhiều bạn nữ thời nay cũng “ác chiến” lắm, không chịu thua kém các bạn nam, học sinh nữ thời nay khác xa với thời các mẹ, các chị mình ngày trước”

Cuối năm, thật may mắn, khi được mời ngồi biên soạn một cuốn tài liệu hỗ trợ và hướng cho học sinh cơ sở và trung học liên quan đến một số vấn đề xã hội, tôi có cơ hội ngồi điểm lại nhhững biến cố đã xảy ra trong năm. Dòng suy nghĩ đưa tôi đi qua nhiều khía cạnh xã hội trong học đường và dừng lại rất lâu về sự gia tăng BLHĐ. Điểm lại các bài báo, các tài liệu tôi thử đi tìm nguyên nhân của bạo lực học đường và đã có những suy tư trên. Một bác sĩ muốn chữa lành cho bệnh nhân cần chuẩn đoán đúng nguyên nhân của bệnh. Tôi mong muốn được chia sẻ các nguyên nhân dẫn đến BLHĐ nêu trên để mong các nhà giao dục, nhà nghiên cứu, NVXH, nhà tham vấn tâm lý cùng góp tay chung sức để giúp các em học sinh nhận thức rõ hơn về, và trong mối tương quan bạn bè ở trường và tương quan với thầy cô, các em biết tìm đến để được giúp đỡ trong việc giải quyết mâu thuẫn hoặc các vướng mắc tâm lý của bản thân, và từ đó các em trưởng thành hơn, cả về trí thức lẫn nhân cách và để góp phần giảm đi các hành vi bạo lực trong học đường., tôi có một vài ý kiến đóng góp sau :

- Vai trò của gia đình: các bậc làm cha mẽ cần hiểu rõ nhu cầu lớn lên của con trẻ không chỉ dừng lại ở vật chất mà còn cả về tinh thần và tình cảm, chỉ khi nào các nhu cầu này được đáp ứng thì trẻ mới phát triển toàn diện. Mong các bậc cha mẹ đừng để cho con mình “mồ côi” trong chính gia đình mình, việc học kỹ năng làm cha mẹ cũng góp phần giúp cho cha mẹ trong hướng dẫn con cái

- Tham vấn tâm lý: cần đẩy mạnh hoạt động này để giúp cho các em học sinh lớn lên trong môi trường bạo lực sẽ được điều trị các chấn thương tinh thần mà các em đã gánh chịu

- Thiết lập phòng tham vấn học đường và công tác xã hội học đường: tạo một môi trường an toàn và tin tưởng cho các em học sinh tìm đến và được lắng nghe hỗ trợ trong giải quyết các vấn đề bản thân. Nhân viên xã hội chuyên nghiệp cũng sẽ là người tìm đến, tiếp cận và cung cấp các hỗ trợ tích cực cho học sinh. Đề án 32 vừa được phê duyệt phát triển mã nghề sẽ mang lại một hiệu qủa tích cực khi chúng ta vận dụng để triển khai dự án công tác xã hội học đường.

- Khen ngợi và khuyến khích các hành vi tích cực: cha mẹ người thân trong gia đình và thầy cô nơi trường học thường xuyên khuyến khích các hành vi đúng của trẻ em - học sinh và khen ngợi khi các em làm điều hay, điều phải, việc này sẽ giúp học sinh xây dựng được hình ảnh tích về bản thân cũng như về người khác.

- Xây dựng văn hoá nhân văn, chi sẻ hợp tác và có trách nhiệm trong gia đình: gia đình là môi trường xã hôi đầu tiên của các em, các em học cách ứng xử và các giá trị sống thì cha mẹ nên làm gương và hướng dẫn các em sống có trách nhiệm với bản thân từ những việc nhỏ và biết cách hợp tác chia sẻ với mọi người.

- Điều chỉnh mục tiêu giáo dục và khuyến khích các giá trị đạo đức nhân bản trong giáo dục: mục tiêu nhân bản và tri thức không thể tách rời nhau, vì thế, các trường học trong chương tình đào tạo của mình, cần chú trọng đào tạo con người có trí và có tâm; khuyến khích sự trung thực từ giáo viên đến học sinh, khuyến khích và biểu dương các hanh vi tích cực của học sinh bên cạnh việc khen ngợi các học trò giỏi; tạo cơ hội cho các học sinh biết nhận trách nhiệm và cơ hội sữa sai.

- Xây dựng hệ thống giá trị nhân bản bằng cách khuyến khích và đề cao các giá trị nhân bản và nhân văn trong cuộc sống: Trong các sinh hoạt cộng đồng, các hành vi nhân bản và nhân văn nên được thưưòng xuyên đề cao và quảng bá trong giáo dục, kinh doanh, giải trí và thể thao, đó là những hành vi anh hùng và những người sống theo các giá trị này được xây dựng như hình tượng mẫu cho các em học sinh noi theo.

 

Share
Cập nhật ngày Thứ năm, 05 Tháng 5 2016 01:47
..............CÁC ĐỐI TÁC